Drugsverslaving

Wat is een drugsverslaving?

Een drugsverslaving is een chronische aandoening waarbij iemand de controle verliest over het gebruik van drugs, ondanks negatieve gevolgen voor gezondheid, relaties, werk of dagelijks functioneren.

Er is sprake van een sterke lichamelijke en/of psychische afhankelijkheid, waardoor stoppen of minderen moeilijk is. Het brein past zich aan door het gebruik, wat leidt tot tolerantie (meer nodig hebben voor hetzelfde effect) en ontwenningsverschijnselen bij stoppen.

Een drugsverslaving is geen gebrek aan wilskracht, maar een complexe ziekte waarin biologische, psychologische en sociale factoren een rol spelen. Professionele behandeling is vaak nodig om duurzaam herstel mogelijk te maken.

Welke drugs zijn verslavend?

Veel drugs hebben een verslavend effect, omdat ze het beloningssysteem in de hersenen beïnvloeden. Sterk verslavende middelen zijn onder andere cocaïne, heroïne, crack, amfetamine (speed) en methamfetamine, GHB, crystal meth en 3MMC en zijn variaties.

Softdrugs, zoals cannabis en paddo’s, zijn lichamelijk een stuk minder verslavend maar kunnen geestelijk erg verslavend zijn. Het lichaam kan aan het middel wennen, waardoor iemand meer en vaker moet gebruiken om effect te voelen. Het kan ook snel een gewoonte worden.

MDMA (xtc) is lichamelijk ook niet verslavend, echter raken de hersenen er snel aan gewend en is steeds meer nodig om nog een effect te voelen. Iemand kan er verslaafd aan raken omdat hij/zij steeds het euforische gevoel wil najagen.

Onder drugs vallen ook medicijnen zoals: benzodiazepinen (diazepam en alprazolam), slaapmiddelen, en opioïde pijnstillers zoals oxycodon en fentanyl. Ook alcohol en nicotine worden tot de verslavende middelen gerekend. Lees meer over alcoholverslaving en medicijnverslaving.

De mate van verslavingsrisico verschilt per middel en per persoon, en hangt samen met factoren zoals frequentie van gebruik, dosering, persoonlijke gevoeligheid en psychische kwetsbaarheid. In alle gevallen kan langdurig gebruik leiden tot afhankelijkheid en ernstige lichamelijke en mentale gevolgen.

Drugsverslaving: symptomen en gevolgen

De symptomen van drugsverslaving verschillen per middel, maar vertonen duidelijke overeenkomsten. Vaak is er sprake van een toenemende behoefte aan het middel, verlies van controle, ontkenning van het probleem en doorgaan met gebruiken ondanks schadelijke gevolgen. Lichamelijk kunnen klachten ontstaan zoals slaapproblemen, verminderde eetlust, uitputting, hart- en vaatproblemen en neurologische schade. Psychisch komen onder andere angst, somberheid, prikkelbaarheid, depressie, wanen en concentratieproblemen voor.

Op sociaal vlak leidt een drugsverslaving regelmatig tot relatieproblemen, werk- of studie-uitval en financiële problemen. Zonder behandeling verergert de verslaving meestal en neemt de schade aan lichaam en geest toe.

Risico’s van drugsgebruik

Alle drugs brengen risico’s met zich mee. Deze variëren van acute gezondheidsproblemen zoals overdosis en hartritmestoornissen tot langdurige schade aan hersenen, organen en psychisch functioneren.

Combinatiegebruik, bijvoorbeeld met alcohol of meerdere drugs tegelijk, vergroot deze risico’s aanzienlijk. Daarnaast kan abrupt stoppen bij sommige middelen leiden tot ernstige ontwenningsverschijnselen die medische begeleiding noodzakelijk maken.

Sommige drugs zijn zo extreem verslavend dat het zelfs gevaarlijk is daar plotseling mee te stoppen. Zoals GHB. GHB is al na paar keer gebruiken zeer verslavend en moet men rustig onder medische begeleiding afbouwen. Ditzelfde geldt ook voor de nieuwe designer drugs zoals 3MMC en crystal-meth.

Populairste drugs

Effecten van cannabis

  • Ontspanning en veranderde waarneming
  • Verhoogde eetlust
  • Verminderde concentratie en reactietijd
  • Slaperigheid of apathie

Kenmerken & symptomen van een cannabisverslaving

  • Dagelijks of frequent gebruik
  • Niet kunnen slapen zonder cannabis
  • Verminderde motivatie en interesse
  • Geheugen- en concentratieproblemen
  • Moeite met stoppen ondanks nadelige gevolgen

Risico’s bij gebruik van cannabis

  • Verergering van angst- en stemmingsklachten
  • Psychoses (vooral bij aanleg)
  • Longschade bij roken
  • Achterstand in persoonlijke en cognitieve ontwikkeling

Effecten van cocaïne

  • Sterke toename van energie en alertheid
  • Euforie en verhoogd zelfvertrouwen
  • Verminderde eetlust en slaapbehoefte
  • Verhoogde hartslag en bloeddruk

Kenmerken & symptomen van een cocaïneverslaving

  • Sterke drang om te gebruiken, vooral in sociale of stressvolle situaties
  • Snel meer nodig hebben voor hetzelfde effect (tolerantie)
  • Stemmingswisselingen en prikkelbaarheid
  • Ontkenning of bagatellisering van het gebruik
  • Financiële problemen en verminderde prestaties

Risico’s bij gebruik van coke

  • Hartinfarct, hartritmestoornissen en beroerte
  • Psychoses, angst en depressie
  • Schade aan neusslijmvlies of longen (bij roken)
  • Ernstige uitputting en slaapproblemen

Effecten van GHB

  • Ontspanning en gevoelens van euforie
  • Verminderde remmingen
  • Slaperigheid en verdoving
  • Verhoogde behoefte aan lichamelijk contact

Kenmerken & symptomen van een GHB-verslaving

  • Steeds vaker en nauwkeurig doseren
  • Onrust en trillen bij uitblijven van gebruik
  • Slapeloosheid en zweten
  • Sterke lichamelijke afhankelijkheid
  • Gebruik nodig om te functioneren

Risico’s bij gebruik van GHB

  • Grote kans op overdosis door moeilijk doseerbaar middel
  • Bewusteloosheid en ademhalingsproblemen
  • Coma of overlijden, vooral in combinatie met alcohol
  • Levensgevaarlijke ontwenningsverschijnselen zonder medische begeleiding

Effecten van amfetamine

  • Sterke energie en alertheid
  • Verminderde behoefte aan slaap en eten
  • Verhoogde hartslag en lichaamstemperatuur
  • Overmoed en rusteloosheid

Kenmerken & symptomen van een speedverslaving

  • Uitputting en chronische slapeloosheid
  • Sterk gewichtsverlies
  • Prikkelbaarheid, paranoia of agressie
  • Depressieve gevoelens na gebruik
  • Ontkenning van problematisch gebruik

Risico’s bij gebruik van speed

  • Hartritmestoornissen en hersenbloedingen
  • Oververhitting en orgaanfalen
  • Psychoses en blijvende mentale schade
  • Ernstige gebitsproblemen en infecties

Effecten van designerdrugs (zoals 3MMC)

  • Stimulerende, verdovende of hallucinerende effecten
  • Onvoorspelbare werking door wisselende samenstelling
  • Snelle en vaak intense roes

Kenmerken & symptomen van verslaving

  • Snelle tolerantieontwikkeling
  • Sterke psychische afhankelijkheid
  • Problemen op werk, school en in relaties
  • Toegenomen risicogedrag

Risico’s bij gebruik van designerdrugs

  • Overdoses door onbekende dosering
  • Psychoses en ernstige angststoornissen
  • Hart-, nier- en leverschade
  • Moeilijke medische behandeling bij intoxicaties

Effecten van lachgas

  • Kortdurende euforie en ontspanning
  • Verminderd bewustzijn
  • Verstoorde coördinatie

Kenmerken & symptomen van een lachgasverslaving

  • Steeds grotere hoeveelheden nodig
  • Psychische afhankelijkheid
  • Concentratie- en geheugenproblemen
  • Sociale en financiële problemen

Risico’s bij gebruik van lachgas

  • Zuurstoftekort en flauwvallen
  • Neurologische schade door vitamine B12-tekort
  • Blijvende zenuwschade
  • Verhoogd risico op ongevallen en letsel

Effecten van crystal meth

  • Zeer sterke stimulatie en langdurige energie
  • Intense euforie en verhoogd zelfvertrouwen
  • Sterk verminderde slaap- en eetbehoefte
  • Verhoogde hartslag, bloeddruk en lichaamstemperatuur

Kenmerken & symptomen van een crystal meth-verslaving

  • Snel ontstaan van tolerantie en dwangmatig gebruik
  • Extreme slapeloosheid en lichamelijke uitputting
  • Sterke stemmingswisselingen, prikkelbaarheid en agressie
  • Paranoia, wanen en psychotische klachten
  • Verwaarlozing van persoonlijke verzorging en sociale contacten

Risico’s bij gebruik van ‘Tina’

  • Zeer hoog risico op psychoses en blijvende hersenschade
  • Ernstige schade aan hart en bloedvaten
  • Snelle lichamelijke aftakeling en sterk gewichtsverlies
  • Gebitsschade (“meth mouth”) en huidproblemen
  • Oververhitting, orgaanfalen en verhoogde kans op overlijden

Hoe kan ik iemand die verslaafd is helpen?

Hoe lang of kort je al in deze situatie zit maakt niet uit, er zijn stappen die je kunt zetten om de situatie te veranderen.
Geef jezelf vooral niet de schuld! Wil je weten wat wij kunnen doen om je te helpen?

Aankomende workshops

Lezing gokverslaving

Lezing gokverslaving

Partners

Partners

Grenzen Stellen

Grenzen Stellen

Herstel

Herstel

Loslaten, hoe doe je dat?

Loslaten... hoe doe je dat?

Inzicht in jouw rol als naaste

Inzicht in jouw rol als naaste

Loslaten, hoe doe je dat?

Loslaten... hoe doe je dat?

Grenzen Stellen

Grenzen Stellen