Een drugsverslaving is een chronische aandoening waarbij iemand de controle verliest over het gebruik van drugs, ondanks negatieve gevolgen voor gezondheid, relaties, werk of dagelijks functioneren.
Er is sprake van een sterke lichamelijke en/of psychische afhankelijkheid, waardoor stoppen of minderen moeilijk is. Het brein past zich aan door het gebruik, wat leidt tot tolerantie (meer nodig hebben voor hetzelfde effect) en ontwenningsverschijnselen bij stoppen.
Een drugsverslaving is geen gebrek aan wilskracht, maar een complexe ziekte waarin biologische, psychologische en sociale factoren een rol spelen. Professionele behandeling is vaak nodig om duurzaam herstel mogelijk te maken.
Veel drugs hebben een verslavend effect, omdat ze het beloningssysteem in de hersenen beïnvloeden. Sterk verslavende middelen zijn onder andere cocaïne, heroïne, crack, amfetamine (speed) en methamfetamine, GHB, crystal meth en 3MMC en zijn variaties.
Softdrugs, zoals cannabis en paddo’s, zijn lichamelijk een stuk minder verslavend maar kunnen geestelijk erg verslavend zijn. Het lichaam kan aan het middel wennen, waardoor iemand meer en vaker moet gebruiken om effect te voelen. Het kan ook snel een gewoonte worden.
MDMA (xtc) is lichamelijk ook niet verslavend, echter raken de hersenen er snel aan gewend en is steeds meer nodig om nog een effect te voelen. Iemand kan er verslaafd aan raken omdat hij/zij steeds het euforische gevoel wil najagen.
Onder drugs vallen ook medicijnen zoals: benzodiazepinen (diazepam en alprazolam), slaapmiddelen, en opioïde pijnstillers zoals oxycodon en fentanyl. Ook alcohol en nicotine worden tot de verslavende middelen gerekend. Lees meer over alcoholverslaving en medicijnverslaving.
De mate van verslavingsrisico verschilt per middel en per persoon, en hangt samen met factoren zoals frequentie van gebruik, dosering, persoonlijke gevoeligheid en psychische kwetsbaarheid. In alle gevallen kan langdurig gebruik leiden tot afhankelijkheid en ernstige lichamelijke en mentale gevolgen.