Gokverslaving

Wat is een gokverslaving?

Een gokverslaving (ook wel gokstoornis genoemd) is een gedragsverslaving waarbij iemand de controle over zijn gokgedrag verliest en blijft gokken ondanks duidelijke negatieve gevolgen. Het gaat niet altijd om geld winnen, maar om het voortdurende verlangen naar spanning en beloning dat gokken veroorzaakt.

Gokken kan in eerste instantie onschuldig lijken, maar wanneer je dierbare steeds meer gokt – met steeds hogere inzetten en vaker speelt – kan dit uitmonden in een verslaving. Die verslaving werkt doordat de hersenen steeds sterker reageren op beloningen en daardoor het gedrag blijven versterken.

Wat valt onder gokken en een gokverslaving?

Gokverslaving kan voorkomen bij alle vormen van gokken: (online) casino’s, sportweddenschappen, gokkasten, krasloten of poker. Vooral spellen met direct resultaat en herhaalde kansen om te spelen vergroten het risico op verslaving.

Symptomen van een gokverslaving

  • Je naaste gokt steeds met meer geld om spanning of plezier te voelen.
  • Je naaste wordt onrustig of boos als hij of zij minder gokt of stopt.
  • Stoppen of minderen lukt niet, ook al wil je naaste dat wel.
  • Hij/zij denkt veel aan gokken of aan regelen van geld.
  • Hij/zij gokt om vervelende gevoelens te vermijden.
  • Je naaste probeert verloren geld terug te winnen door opnieuw te gokken.
  • Je naaste liegt over hoeveel er wordt gegokt of verloren.
  • Hij/zij blijft gokken, ondanks problemen op werk, school of in relaties.
  • Je naaste leent geld of vraagt hulp bij schulden door het gokken.

Risico’s van verslaving aan gokken

  • Grote financiële verliezen en schulden
  • Relatie- en gezinsproblemen
  • Stress, angst en depressieve gevoelens
  • Slaapproblemen en lichamelijke klachten
  • Isolement en eenzaamheid
  • Groter risico op andere verslavingen

Voorbeelden van gokspelen

Online casino’s bieden kansspelen zoals roulette, blackjack en digitale gokkasten via apps en websites. Ze zijn 24 uur per dag toegankelijk en maken gebruik van snelle spelrondes, bonussen en meldingen. Deze constante beschikbaarheid en directe beloning vergroten het risico op verlies van controle. Problematisch gebruik kan leiden tot langdurig doorspelen, financiële problemen en sociale isolatie.
Fysieke casino’s bieden kansspelen in een gecontroleerde omgeving, zoals tafelspelen en gokkasten. De sfeer, verlichting en sociale setting zijn gericht op het vasthouden van spelers. Hoewel de toegang beperkter is dan online, kan de combinatie van spanning en geldinzet alsnog leiden tot problematisch gokgedrag en verslaving.
Gokkasten, zowel online als fysiek, behoren tot de meest verslavende kansspelen. Ze werken met snelle rondes, willekeurige beloningen en bijna-winmomenten. Door de hoge speelfrequentie en directe feedback ontstaat snel dwangmatig speelgedrag. Veel gokverslavingen beginnen of verdiepen zich bij gokkasten, vaak met grote financiële verliezen tot gevolg.
Poker combineert kans en vaardigheid, maar blijft een kansspel. De onvoorspelbaarheid van kaarten en tegenstanders zorgt voor spanning en hoge emotionele betrokkenheid. Bij problematisch gebruik ontstaat de drang om verliezen terug te winnen, wat kan leiden tot langdurige speelsessies, financieel verlies en verlies van controle.
Krasloten en snelle loterijen bieden directe uitslag en directe beloning. Juist die snelheid maakt deze spellen verslavend. Kleine inzetten en frequente speelmomenten verlagen de drempel, terwijl herhaling het gokgedrag versterkt. De kans op winst blijft zeer klein, maar de verwachting houdt het gedrag in stand.

Weddenschappen draaien vooral om sportwedstrijden, zoals voetbal, tennis of rensport, maar omvatten ook e-sports, fantasy sports en informele weddenschappen. Spelers zetten geld in op uitslagen of specifieke gebeurtenissen binnen een wedstrijd. Door live betting, snelle odds-wisselingen en voortdurende beschikbaarheid ontstaat een hoge speelfrequentie. Veel mensen overschatten hun sportkennis en ervaren een gevoel van controle, terwijl toeval een grote rol blijft spelen. Dit vergroot het risico op verlies van controle, doorspelen na verlies en het ontwikkelen van een gokverslaving.

Veel mobiele games bevatten gokachtige elementen zoals lootboxes, draaiwielen, kraskaarten en willekeurige beloningen. Spelers winnen punten, status of digitale items, soms inwisselbaar voor prijzen of geld. Deze onvoorspelbare beloningen activeren hetzelfde beloningssysteem in de hersenen als gokken. Daardoor kunnen deze games net zo verslavend zijn, vooral bij jongeren en mensen met een verhoogde gevoeligheid voor verslaving.
Actief handelen in bitcoin en andere cryptovaluta vertoont sterke overeenkomsten met gokken. Door extreme koersschommelingen, snelle winst- en verliesmomenten en 24/7 beschikbaarheid ontstaat een continue spanning. Bij problematisch gebruik draait het niet meer om investeren, maar om het najagen van winst en het compenseren van verliezen. Dit gedrag kan leiden tot verlies van controle, stress en financiële problemen.
Naast crypto kan ook zeer actieve beurs- of daghandel gokachtig worden. Snelle transacties, hoge risico’s en focus op korte termijnwinsten zorgen voor spanning en beloningsverwachting. Wanneer handelen draait om kick en herstel van verlies in plaats van rationele keuzes, kan dit gedrag sterk op gokken gaan lijken.
Bingo wordt vaak gezien als onschuldig, maar is een kansspel met duidelijke gokmechanismen. De combinatie van sociale interactie, herhaling en spanning kan leiden tot problematisch speelgedrag. Vooral online bingo vergroot het risico door hogere speelfrequentie en langere speeltijd.

Hoe begint een gokverslaving?

Een gokverslaving kan op verschillende manieren beginnen. Soms start iemand met gokken in de hoop snel geld te verdienen, bijvoorbeeld om geldproblemen op te lossen. Een vroege winst kan dit gevoel versterken.

In andere gevallen begint gokken voor de ontspanning of de spanning. Een spelletje lijkt onschuldig, maar de spanning van winnen of bijna winnen kan ervoor zorgen dat iemand vaker gaat gokken.

Na verloop van tijd neemt het gokken toe. Er wordt vaker gespeeld, met meer geld, en stoppen wordt moeilijker. Als iemand blijft gokken ondanks problemen en vooral gokt om spanning of verliezen te herstellen, is er sprake van een gokverslaving.

Waarom is gokken verslavend?

Gokken is verslavend omdat het het beloningssysteem in de hersenen prikkelt. Bij winst, maar ook bij bijna winnen, komt dopamine vrij. Dit stofje zorgt voor een prettig gevoel en maakt dat iemand opnieuw wil gokken.

Omdat de uitkomst steeds onzeker is, blijft het brein gespannen en alert. Na verloop van tijd is er steeds meer nodig om hetzelfde gevoel te krijgen. Verliezen zorgen juist voor onrust en spanning, waardoor iemand opnieuw gaat gokken om dat gevoel kwijt te raken.

Stoppen wordt ook moeilijk door de gevolgen van het gokken. Schulden, schaamte en stress maken het lastig om hulp te vragen. Zo blijft de gokverslaving vaak in stand.

Cruks: gokstop

Neem een gokstop via het Cruksregister

Na inschrijving bij Cruks is gokken bij legale online aanbieders en fysieke casino's niet meer mogelijk.

Open over gokken

Open over gokken

Een onafhankelijk informatieplatform dat duidelijke en objectieve voorlichting geeft over gokken en gokproblemen.

113 Zelfmoordpreventie

113 zelfmoordpreventie

Mensen met suïcidale gedachten en hun naasten kunnen bij 113 terecht voor anonieme ondersteuning via telefoon, chat en online hulp.

Een gokverslaving blijft vaak lang verborgen

Een gokverslaving kan jarenlang bestaan zonder dat de omgeving iets merkt. In tegenstelling tot middelengebruik zijn er vaak geen zichtbare lichamelijke signalen. Veel mensen met een gokverslaving functioneren ogenschijnlijk normaal en leren hun gedrag steeds beter te verbergen.

Leugens en excuses worden verfijnder. Er wordt geld geleend met geloofwaardige verklaringen, rekeningen worden vooruitgeschoven en schulden verborgen. Verliezen worden gezien als tijdelijk en er ontstaat de overtuiging dat deze met één grote winst kunnen worden opgelost. Dit leidt tot verder gokken en steeds grotere financiële problemen.

Door schaamte en angst voor afwijzing wordt hulp uitgesteld. Hoe langer de verslaving voortduurt, hoe dieper het financiële en psychische probleem wordt. Vroege signalering is daarom cruciaal: hoe eerder een gokverslaving wordt herkend, hoe groter de kans op herstel en het beperken van schade voor zowel de persoon zelf als de omgeving.

Wat kun je doen als naaste?

Als naaste van iemand met een gokverslaving sta je vaak onder grote druk. Het is belangrijk om te weten dat je de verslaving niet kunt oplossen, maar wel invloed kunt hebben op het doorbreken ervan. Blijf het gesprek aangaan op een rustige en open manier, zonder verwijten of dreigementen. Benoem concreet wat je ziet en wat het met jou doet.

Stel duidelijke grenzen, vooral rondom geld. Neem geen schulden over en leen geen geld om problemen op te lossen die door het gokken zijn ontstaan. Dit voorkomt dat de verslaving onbedoeld in stand wordt gehouden. Tegelijk is het belangrijk om betrokken te blijven en hulp bespreekbaar te maken.

Moedig professionele ondersteuning aan en zoek ook zelf steun. Praat met anderen, vraag onze hulp en zorg goed voor jezelf. Een gokverslaving raakt niet alleen degene die gokt, maar ook de omgeving. Vroegtijdige steun en duidelijke grenzen vergroten de kans op herstel, voor iedereen die betrokken is.

Hoe kan ik iemand die verslaafd is helpen?

Hoe lang of kort je al in deze situatie zit maakt niet uit, er zijn stappen die je kunt zetten om de situatie te veranderen.
Geef jezelf vooral niet de schuld! Wil je weten wat wij kunnen doen om je te helpen?

Aankomende workshops

Lezing gokverslaving

Lezing gokverslaving

Partners

Partners

Grenzen Stellen

Grenzen Stellen

Herstel

Herstel

Loslaten, hoe doe je dat?

Loslaten... hoe doe je dat?

Inzicht in jouw rol als naaste

Inzicht in jouw rol als naaste

Loslaten, hoe doe je dat?

Loslaten... hoe doe je dat?

Grenzen Stellen

Grenzen Stellen